Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 3 (QUATEST 3) đang từng bước hoàn thiện năng lực thử nghiệm chuyên sâu cho lĩnh vực đường sắt. Với hệ thống thử nghiệm cơ học, không phá hủy, kim tương, đo độ cứng và thử mỏi đến hàng triệu chu kỳ, QUATEST 3 cung cấp giải pháp đánh giá toàn diện, phục vụ tốt cho các dự án metro và đường sắt tốc độ cao.
Tin mới:
Từ một mối nối nhỏ đến yêu cầu an toàn của cả tuyến đường sắt
Trên một tuyến đường sắt hiện đại, các thanh ray dài hàng chục mét phải được hàn liên kết thành những dải ray liên tục. Mỗi mối hàn, vì vậy, trở thành một vị trí đặc biệt quan trọng: vừa phải bảo đảm độ chính xác hình học của bề mặt chạy tàu, vừa phải duy trì độ bền cơ học và khả năng chịu tải lặp lại trong thời gian khai thác lâu dài.
Trên một tuyến đường sắt hiện đại, các thanh ray dài hàng chục mét phải được hàn liên kết thành những dải ray liên tục. Mỗi mối hàn, vì vậy, trở thành một vị trí đặc biệt quan trọng: vừa phải bảo đảm độ chính xác hình học của bề mặt chạy tàu, vừa phải duy trì độ bền cơ học và khả năng chịu tải lặp lại trong thời gian khai thác lâu dài.

Các thanh ray dài hàng chục mét phải được hàn liên kết thành những dải ray liên tục.
Đối với metro và đặc biệt là đường sắt tốc độ cao, nơi tải trọng bánh xe tác động lặp lại với tần suất và yêu cầu về độ ổn định của đường ray rất cao, chất lượng mối hàn không chỉ ảnh hưởng đến tuổi thọ của kết cấu mà còn liên quan trực tiếp đến độ tin cậy và an toàn vận hành.
Vì vậy, trước khi một quy trình hàn ray được áp dụng rộng rãi trên công trường, các mối hàn thử phải được kiểm tra và thử nghiệm để chứng minh rằng quy trình có khả năng tạo ra các mối nối đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của dự án.
Đây chính là lĩnh vực QUATEST 3 đã đầu tư và đang nâng cao năng lực thử nghiệm chuyên sâu.
“Kiểm tra sức khỏe” của mối hàn ray bằng nhiều phương pháp
Không có một phép thử duy nhất nào có thể trả lời câu hỏi “mối hàn này có tốt hay không?”. Một quy trình hàn phải được đánh giá từ nhiều góc độ khác nhau.
Trước hết là tìm những khuyết tật không thể nhìn thấy bằng mắt thường. QUATEST 3 có năng lực triển khai các phương pháp kiểm tra không phá hủy như kiểm tra trực quan (VT), kiểm tra bột từ (MT) và siêu âm (UT). Các kỹ thuật này giúp phát hiện các bất thường hoặc khuyết tật trên bề mặt và bên trong mối hàn mà không phá hủy mẫu thử.
Tiếp theo là kiểm tra khả năng chịu lực của mối nối. Trong thử uốn, đoạn ray có mối hàn được đặt dưới tải trọng lớn để đánh giá khả năng chịu lực cũng như quan sát đặc điểm phá hủy khi cần thiết. QUATEST 3 hiện có hệ thống thử tải đến 2.000 kN phục vụ các phép thử này.

Kỹ sư của QUATEST 3 kiểm tra khuyết tật bằng phương pháp siêu âm tại nhà máy của Dự án tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên).
Không chỉ quan sát bên ngoài, cấu trúc kim loại bên trong mối hàn cũng phải được kiểm tra. Thông qua phân tích tổ chức thô đại và tổ chức tế vi, chuyên gia có thể đánh giá vùng kim loại hàn, vùng ảnh hưởng nhiệt – HAZ (Heat Affected Zone) và những biến đổi cấu trúc vật liệu sinh ra trong quá trình hàn. Kết quả này được kết hợp với phép đo độ cứng để hình thành một “bản đồ” biến đổi cơ tính từ ray gốc qua vùng ảnh hưởng nhiệt đến khu vực mối hàn.
Thử thách mối hàn qua hàng triệu chu kỳ tải
Một trong những phép thử đặc biệt đối với mối hàn ray là thử mỏi.
Khác với thử tải một lần, thử mỏi mô phỏng tác động của tải trọng bánh xe lặp đi lặp lại trong thời gian khai thác. Đối với hàn chảy giáp mép theo EN 14587-1, phương pháp thử có thể sử dụng cấu hình uốn bốn điểm, với ứng suất tại chân ray được xác định thông qua hiệu chuẩn bằng cảm biến biến dạng; phép thử đánh giá khả năng chịu tải đến 5 triệu chu kỳ.
QUATEST 3 đã trang bị hệ thống thử mỏi servo–thủy lực 300 kN, kết hợp cảm biến biến dạng và hệ thống thu nhận tín hiệu để xác định quan hệ giữa tải trọng tác dụng và ứng suất thực tế tại ray.
Phục vụ các công nghệ hàn ray phổ biến trên thế giới
Tùy điều kiện thi công, đường ray có thể được nối bằng nhiều công nghệ khác nhau.
Với hàn chảy giáp mép – Flash Butt Welding, các đầu ray được gia nhiệt bằng điện và ép lại với nhau dưới lực lớn. Đây là công nghệ được sử dụng để tạo các dải ray hàn dài và được điều chỉnh trong bộ tiêu chuẩn EN 14587. EN 14587-1:2018 áp dụng cho hàn tại cơ sở cố định; đối với thiết bị hàn di động ngoài hiện trường, phiên bản hiện hành là EN 14587-2:2024.
Với hàn nhiệt nhôm – Aluminothermic Welding, nhiệt lượng từ phản ứng nhiệt nhôm tạo kim loại lỏng để liên kết hai đầu ray. EN 14730-1:2017 quy định các phép thử trong phòng thí nghiệm và yêu cầu phục vụ việc phê duyệt quy trình hàn loại này.
Các tiêu chuẩn trên liên hệ chặt chẽ với EN 13674-1 về ray Vignole từ 46 kg/m trở lên – loại ray được sử dụng cho cả đường sắt thông thường và đường sắt tốc độ cao.
Việc lựa chọn tiêu chuẩn, số lượng mẫu và chương trình thử cụ thể sẽ phụ thuộc vào công nghệ hàn, loại ray, mác thép, yêu cầu của chủ đầu tư và hồ sơ kỹ thuật của từng dự án.
Từ phát hiện khuyết tật đến đánh giá toàn diện quy trình hàn
QUATEST 3 có lợi thế không chỉ nằm ở từng thiết bị riêng lẻ mà ở khả năng kết hợp nhiều lĩnh vực thử nghiệm trong cùng một chương trình đánh giá.
Từ thử nghiệm không phá hủy (NDT) để tìm khuyết tật; thử uốn để đánh giá khả năng chịu tải; phân tích kim tương và đo độ cứng để kiểm soát ảnh hưởng của nhiệt hàn; đến thử mỏi để đánh giá khả năng làm việc dưới tải trọng lặp lại – các kết quả được kết hợp nhằm cung cấp dữ liệu kỹ thuật phục vụ việc đánh giá một quy trình hàn trước khi đưa vào sản xuất hoặc thi công.
Thử thách mối hàn qua hàng triệu chu kỳ tải
Một trong những phép thử đặc biệt đối với mối hàn ray là thử mỏi.
Khác với thử tải một lần, thử mỏi mô phỏng tác động của tải trọng bánh xe lặp đi lặp lại trong thời gian khai thác. Đối với hàn chảy giáp mép theo EN 14587-1, phương pháp thử có thể sử dụng cấu hình uốn bốn điểm, với ứng suất tại chân ray được xác định thông qua hiệu chuẩn bằng cảm biến biến dạng; phép thử đánh giá khả năng chịu tải đến 5 triệu chu kỳ.
QUATEST 3 đã trang bị hệ thống thử mỏi servo–thủy lực 300 kN, kết hợp cảm biến biến dạng và hệ thống thu nhận tín hiệu để xác định quan hệ giữa tải trọng tác dụng và ứng suất thực tế tại ray.
Phục vụ các công nghệ hàn ray phổ biến trên thế giới
Tùy điều kiện thi công, đường ray có thể được nối bằng nhiều công nghệ khác nhau.
Với hàn chảy giáp mép – Flash Butt Welding, các đầu ray được gia nhiệt bằng điện và ép lại với nhau dưới lực lớn. Đây là công nghệ được sử dụng để tạo các dải ray hàn dài và được điều chỉnh trong bộ tiêu chuẩn EN 14587. EN 14587-1:2018 áp dụng cho hàn tại cơ sở cố định; đối với thiết bị hàn di động ngoài hiện trường, phiên bản hiện hành là EN 14587-2:2024.
Với hàn nhiệt nhôm – Aluminothermic Welding, nhiệt lượng từ phản ứng nhiệt nhôm tạo kim loại lỏng để liên kết hai đầu ray. EN 14730-1:2017 quy định các phép thử trong phòng thí nghiệm và yêu cầu phục vụ việc phê duyệt quy trình hàn loại này.
Các tiêu chuẩn trên liên hệ chặt chẽ với EN 13674-1 về ray Vignole từ 46 kg/m trở lên – loại ray được sử dụng cho cả đường sắt thông thường và đường sắt tốc độ cao.
Việc lựa chọn tiêu chuẩn, số lượng mẫu và chương trình thử cụ thể sẽ phụ thuộc vào công nghệ hàn, loại ray, mác thép, yêu cầu của chủ đầu tư và hồ sơ kỹ thuật của từng dự án.
Từ phát hiện khuyết tật đến đánh giá toàn diện quy trình hàn
QUATEST 3 có lợi thế không chỉ nằm ở từng thiết bị riêng lẻ mà ở khả năng kết hợp nhiều lĩnh vực thử nghiệm trong cùng một chương trình đánh giá.
Từ thử nghiệm không phá hủy (NDT) để tìm khuyết tật; thử uốn để đánh giá khả năng chịu tải; phân tích kim tương và đo độ cứng để kiểm soát ảnh hưởng của nhiệt hàn; đến thử mỏi để đánh giá khả năng làm việc dưới tải trọng lặp lại – các kết quả được kết hợp nhằm cung cấp dữ liệu kỹ thuật phục vụ việc đánh giá một quy trình hàn trước khi đưa vào sản xuất hoặc thi công.
Biểu đồ Phân bố độ cứng giúp kỹ sư quan sát sự thay đổi tính chất vật liệu khi đi từ ray gốc qua vùng ảnh hưởng nhiệt đến khu vực mối hàn.
Đặc biệt, đơn vị có đội ngũ nhân sự NDT Level 2;3 chất lượng cao, được đào tạo theo ISO 9712 và ASNT; đội ngũ giám sát hàn có chuyên môn cao về hàn do TWI, AWS chứng nhận.
Bên cạnh đó, đơn vị còn có năng lực thử nghiệm lĩnh vực cơ học và kiểm tra không phá hủy theo hệ thống VILAS 004 đã được Công nhận (xem link).
Kinh nghiệm từ dự án đường sắt đô thị
Năng lực của QUATEST 3 trong lĩnh vực đường sắt không chỉ hình thành trong phòng thử nghiệm,Trung tâm đã triển khai hoạt động kiểm tra không phá hủy tại nhà máy và kiểm tra siêu âm tại hiện trường phục vụ tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) Thành phố Hồ Chí Minh.
Bên cạnh mối hàn ray, QUATEST 3 còn có năng lực thử nghiệm vật liệu bê tông, cốt thép, cốt thép dự ứng lực và các chỉ tiêu cơ học của tà vẹt bê tông dự ứng lực; một số năng lực này cũng đã được áp dụng trong dự án Metro số 1.

Kỹ sư của QUATEST 3 kiểm tra khuyết tật bằng phương pháp siêu âm và bột từ trên công trường Dự án tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên).
Điều này đã tạo điều kiện để QUATEST 3 từng bước hình thành hệ sinh thái dịch vụ thử nghiệm cho kết cấu đường sắt, thay vì chỉ cung cấp một phép thử đơn lẻ.
Sẵn sàng đồng hành cùng các dự án đường sắt thế hệ mới
Việt Nam đang bước vào giai đoạn đầu tư mạnh mẽ cho đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia và đường sắt tốc độ cao. Cùng với thiết bị, đoàn tàu và công nghệ vận hành, năng lực thử nghiệm – đánh giá trong nước đối với các cấu kiện quan trọng của hạ tầng đường sắt là một mắt xích cần thiết để kiểm soát chất lượng và tiếp nhận công nghệ.
Với hệ thống thử nghiệm cơ học, NDT, kim tương, đo độ cứng và thử mỏi cùng đội ngũ kỹ thuật chuyên sâu, QUATEST 3 sẵn sàng cung cấp dịch vụ thử nghiệm phục vụ phê duyệt quy trình hàn ray theo các tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật của từng dự án, đồng hành cùng chủ đầu tư, nhà thầu, nhà cung cấp công nghệ trong các dự án metro và đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam. QUATEST 3 – đồng hành cùng chất lượng và độ tin cậy của hạ tầng đường sắt Việt Nam.
Sẵn sàng đồng hành cùng các dự án đường sắt thế hệ mới
Việt Nam đang bước vào giai đoạn đầu tư mạnh mẽ cho đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia và đường sắt tốc độ cao. Cùng với thiết bị, đoàn tàu và công nghệ vận hành, năng lực thử nghiệm – đánh giá trong nước đối với các cấu kiện quan trọng của hạ tầng đường sắt là một mắt xích cần thiết để kiểm soát chất lượng và tiếp nhận công nghệ.
Với hệ thống thử nghiệm cơ học, NDT, kim tương, đo độ cứng và thử mỏi cùng đội ngũ kỹ thuật chuyên sâu, QUATEST 3 sẵn sàng cung cấp dịch vụ thử nghiệm phục vụ phê duyệt quy trình hàn ray theo các tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật của từng dự án, đồng hành cùng chủ đầu tư, nhà thầu, nhà cung cấp công nghệ trong các dự án metro và đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam. QUATEST 3 – đồng hành cùng chất lượng và độ tin cậy của hạ tầng đường sắt Việt Nam.


Thiết bị thử mỏi mối hàn đường ray công suất 300 kN bộ đo biến dạng bằng tem điện trở (strain gauge) của QUATEST 3.


Thiết bị đo độ cứng Vicker dùng để khaỏ sát sự thay đổi độ cứng của mối hàn và vùng ảnh hưởng nhiệt (HAZ).


.Hình ảnh kính hiển vi quang học có độ phóng đại đến 1000X dùng trong việc đánh giá cấu trúc mối hàn.
Thiết bị thử nghiệm uốn tà vẹt bê tông dự ứng lực tại hiện trường của QUATEST 3.
QUATEST 3
Tin tức nổi bật khác
21 Tháng Chín 2026
QUATEST 3 nâng cao năng lực thử nghiệm quy trình hàn ray phục vụ metro và đường sắt tốc độ cao
21 Tháng Chín 2026
ISO ban hành tiêu chuẩn mới xác định hàm lượng nguyên tố trong đồ chơi
17 Tháng Chín 2026
Công bố hợp chuẩn góp phần minh bạch thông tin, nâng cao chất lượng sản phẩm
15 Tháng Chín 2026
Nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số Quốc gia
14 Tháng Chín 2026
